Het begin van CLAYTEC

De geschiedenis van de firma CLAYTEC begint in de jaren zeventig. De Duitse Peter Breidenbach komt uit een architectenfamilie die een sterke binding met het traditionele ambacht heeft. Zijn ouders werken voornamelijk binnen de monumentenzorg, en in 1975 onderhouden zij, als individueel project, een vakwerkhof uit 1661.

Het bouwen met ecologische bouwstoffen en onderhoudsmaterialen voor monumenten was toen nog niet actueel: een groeiend geloof in de vooruitgang duurde voort. De bouw beleefde na 1945 een hevige opleving van de industrialisering, en ambachtelijk bouwen gold als uitermate onpopulair.

Vanuit de vakwerkrestauratie werden de traditionele materialen echter niet als ouderwets beschouwd. In 1978 ontstonden de eerste pogingen om leem als stuc en pleister te gebruiken, op het Tho Riet Hof in het Duitse Viersen. De eerste ervaringen met leembouw stammen uit deze tijd. Peter Breidenbach was toen 15 jaar oud, zijn schoolvriend Ulrich Röhlen iets ouder.

Leembouw Breidenbach

Na zijn eindexamen begon Peter meteen met werken. In het begin van de jaren tachtig was er veel vraag naar de authentieke restauratie van vakwerkhuizen, evenals alternatieve bouwmethoden voor nieuwbouw. Leembouwstoffen bleken de beste oplossing te zijn, maar de logistieke, machinale en persoonlijke infrastructuur ontbrak nog... dit was het gat in de markt.

Aldus richtte Peter Breidenbach op 21-jarige leeftijd het bedrijf Lehmbau Breidenbach op en ging zijn eerste grote opdracht aan. Het verzoek tot ambachtsrecht werd met hulp van collega’s uit de monumentenzorg en zelfs uit culturele en universitaire vakgebieden geregeld. In 1985 werd het bedrijf bij de Kamer van Koophandel in Düsseldorf geregistreerd, als eerste in de leembouw.

Lehmbau Breidenbach werkte vanaf het begin met machines van eigen makelij. Deze werden compleet nieuw ontwikkeld, omdat er tot dusver geen gemechaniseerde, moderne leembouw bestond. Ook moesten er vakkundige medewerkers worden gevonden: Ulrich Röhlen, die ondertussen architectuur in Aken was gaan studeren, en Michael Peschgens, tegenwoordig medewerker buitendienst in Baden-Württemberg. Deze twee heren zijn vanaf het eerste uur bij de firma betrokken.

De jaren van ambachtelijk bouwen

Omdat de opdrachten in de jaren tachtig over de gehele Bondsrepubliek verspreid lagen, was het zaak om het bedrijf uit te breiden. De monumentenrestauratie bevond zich vooral in Duitse middelgebergtes met hun uitgesproken vakwerkcultuur. Bij nieuwbouw werd de locatie door opdrachtgevers met pioniersgeest bepaald.

Mettertijd kristalliseerde zich vanuit de veelheid van mogelijkheden een werkwijze uit, die geschikt was voor hedendaagse taken binnen de leembouw. In de vakwerkbouw werden traditionele methodes met metselwerk van leemsteen toegepast. Lichtleem werd in de oudbouw voor binnenisolatie gebruikt, en in de nieuwbouw als buitenwandvulling voor houtskeletten. Het bleek dat leem, binnen de nieuwbouw, beter geschikt was voor afbouw dan voor ruwbouw. Het belangrijkste speerpunt werd leempleister, dat vanwege de klimatologische en optische eigenschappen meer en meer opdrachtgevers voor zich innam.

Leem werd hoofdzakelijk gemengd op de bouw, vanwege praktische maar ook ideële beweegredenen. Hierin werd geïnvesteerd middels een grote organisatorische inspanning: leem, zand en stro moesten in de juiste hoeveelheden aanwezig zijn, evenals een sterke water- en stroomaansluiting.

Het bedrijf was betrokken bij de sanering van prominente vakwerkhuizen. Een fantastisch voorbeeld is het Haus Römer 2-6 in Limburg, bouwjaar 1289. Dit geldt vanaf het moment van restauratie als oudste vakwerkhuis van Duitsland. Onder de nieuwbouwprojecten is het eco-sociale wooncomplex in Köln-Chorweiler opmerkelijk: een ensemble uit 18 grote houtskeletbouwen.

Het einde van de bereiding ter plaatse

Het bouwplan in Köln-Chorweiler (1989-1991) was ook een keerpunt. Zelfs op deze grootbouw was het ter plaatse mengen van de leembouwstoffen financieel niet mogelijk, als werd uitgegaan van realistische lonen. De problemen met de kosten, ingegeven door plaats- en tijdgebrek, hebben geleid tot voorfabricatie.

Het was van belang om ook realistisch blijven: leem en toeslagstoffen zijn aan grote kwalitatieve schommelingen onderhevig. Bij steeds wisselende grondstoffen is er, onder bouwvoorwaarden, geen garantie voor stabiele eigenschappen van de bouwstoffen. Hetzelfde geldt voor een moderne, betrouwbare waarborging van kwaliteit. Aldus werd het besluit gerijpt om leem als kant-en-klaarproduct te maken. Dit was ook het startschot voor de inzet van marketing, zodat de materialen en dienstverlening in de markt gepositioneerd konden worden.

Het merk Claytec

De merknaam CLAYTEC is samengesteld uit leem (clay) en techniek (tec). De basis is de liefde voor de bouwstof en de rationaliteit van de bouwtechniek. Het merk staat voor de schoonheid en expressie van leem, en ook de precieze kennis van haar technische eigenschappen.

Aan deze combinatie werden hoge eisen gesteld, wat zich uitte in een ambitieuze communicatie en promotiemiddelen (grafisch ontwerp, productdesign). Workshops zorgden voor verdieping en verzamelden deelnermers.

Deze service zou de voor bouwproducten bekende standaard overtreffen...

De productieplek

Voor de productie van CLAYTEC bouwstoffen koos Peter Breidenbach een bijzondere plaats: een baksteenfabriek uit 1908 met een historische sfeer en een energieke en solide charme. Geen nostalgie maar de identiteit van de plek was de aanleiding voor deze keuze: waar eerder leem voor bakstenen gemaakt werd, onstonden nu moderne leembouwstoffen. Hier zijn de meeste CLAYTEC producten ontstaan, bijvoorbeeld alle gekleurde leempleisters en stamplemen. Het bakstenen gebouw bevindt zich nu in een renoveringsfase, en zal worden ingericht met een conferentiecentrum en showroom.

Bij de liefde voor deze oude fabriek is decentralisatie, een gespecificeerde eis voor de leembouw, niet uit het oog verloren. Transportwegen moeten worden geminimaliseerd. Geschikte producten worden tegenwoordig ook op andere plaatsen vervaardigd: in steenfabrieken en menginstallaties.

Het partnernetwerk

De eerste afnemers van CLAYTEC producten waren ambachtsbedrijven, die in het begin van de jaren negentig ook de leembouw ontdekten. CLAYTEC beschouwde deze bedrijven niet als concurrentie, maar ontwikkelde met hen een relatie op klant- en partnerbasis. In 1993 vond de eerste partnertraining plaats in de steenfabriek. De kern van het partnerschap met CLAYTEC is een overkoepelende distributie, die wordt gekarakteriseerd door exclusiviteit voor de klant, en door promotie en ondersteuning voor de producent.

Naast de zakelijke aspecten was het enthousiasme voor samenwerking de reden van deze schijnbaar ouderwetse distributiewijze. In de omgang met elkaar zijn redelijkheid, eerlijkheid en verantwoordelijkheid een belangrijk cement. Het bestaan van 350 ambachts- en handelsondernemingen in heel Duitsland bewijst dat deze opzet vandaag de dag geslaagd is.

De bedrijfsfilosofie

Onze handelswijze als bedrijf wordt bepaald door het materiaal waarmee we werken: de oudste bouwstof van de mensheid. De essentie en uitstraling van het materiaal hebben een buitengewone diepgang, die gezien wordt door iedereen die met leem werkt of de sfeer van een lemen ruimte heeft ervaren.

Deze diepgang is de belangrijkste factor van ons bedrijf, die niet alleen voor kennis en kwaliteit staat, maar ook voor onze omgang met mensen en situaties. Ons doel is om duurzaamheid, instandhouding van natuurlijke resources en aandacht voor cultureel erfgoed op een allesomvattende manier te bewerkstelligen. Van gelijke waarde zijn het welzijn van onze medewerkers, net als sociale projecten binnen en buiten de onderneming.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


CLAYTEC oprichter
Peter Breidenbach

Peter Breidenbach en Ulrich Röhlen met een
speciale kuip voor het vervaardigen
van lichtleem.
Leemmixer: speciale constructie van de
firma Eirich
Vroege vakwerkbouw, Einhausen bij Marburg (1985)
Bouw van vakwerkhuis Römer 2-6 (1289)

In 1997 ontvingen Peter Breidenbach en Ulrich Röhlen de Duitse Prijs voor de Monumentenzorg, dankzij hun betrokkenheid met de instandhouding van het Duitse vakwerklandschap.

Laatste bouwwerkzaamheden bij
BV Ökosoziale Siedlung Chorweiler
Hedendaagse levering van leempleister
in silo, Leipzig 2008
De steenfabriek uit 1908 in Viersen
16 professionals en hun werk: geslaagde
kandidaten op een Claytec partnerseminar, Herrstein 2008
Het 25-jarige bedrijfsjubileum in de
steenfabriek